Türkiye ekonomisi 2023 hedefine ne kadar yakın?




  • HARUN UYSAL Köşe Yazıları
    • Köşe Yazısı
    • Okunma

    HARUN UYSAL

    2023’te yani cumhuriyetin kuruluşunun 100. yılında birçok hedefin yanı sıra ekonomide de varılacak hedefler, AKP Hükümeti’nce 2011’de seçim öncesi ilan edilmişti. Neydi bu hedefler? 90 milyonu geçecek nüfus, 500 milyar dolarlık ihracat, kilogram başına  1,5 dolardan 4 dolara çıkacak ihracat, 32 milyondan 64 milyona çıkacak turist ve 25 bin dolarlık kişi başı milli gelir.

     Ekonomistlerin bildirdiklerine göre, bunun gerçekleşmesi için 2012’den itibaren yıllık yüzde 8 civarında büyümesi gereken ekonomi, ortalama yüzde 3’ün üzerine çıkamadı. Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde konuşan Limak Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, “Maalesef, Türkiye 2013 yılından beri patinaj yapıyor” dedi. Dünyada 2008 yılında başlayan ve hala aşılamayan kriz nedeniyle ülkeler yavaş büyüyorlar. Dolayısıyla Türkiye’nin de ihracatı yavaş ilerliyor. Bu durumda 300 milyar dolar ihracat yapmak çok da kolay olmayacak. Geçen yıldan bu yana liranın dolar karşısında yaklaşık yüzde 30 değer kaybetmesi ile Türkiye vatandaşlarının kişi başı milli geliri şimdiden 9 bin doların altına düştü bile. 

     Kırsalda tarla fiyatları düşük ancak tüketici fiyatları oldukça yüksek... Bu anlamda Türkiye tam bir aracı cenneti… Köylünün morali bozuk ve gelecekten endişeli… Türkiye’de tarım yaklaşık 20-25 milyon insanı istihdam ediyor. Bu haliyle de en büyük sektör konumunda bulunuyor. Bu kadar fazla insan istihdamına ve bu kadar büyük coğrafyaya rağmen örneğin aynı miktarda tarım toprağı olan Fransa’nın ancak yarısı kadar üretim yapabiliyor. Türkiye’de şu anda kim ne derse desin, ekonomik krizin varlığı yadsınamaz bir şekilde ortada duruyor.

     Ekonomiye makro düzeyde baktığımızda da Türkiye’nin durumu hiç umut vermiyor. Ülkenin 175 milyar dolar borcu bekliyor. Ayrıca 35 milyar dolar cari açığı, buna karşın kullanılabilir 26 milyar doları bulunuyor. Borcu kapatmak için üretim, ihracat ve turizm gelirleri gerekiyor. Ancak Akfen Holding Başkanı’nın ifadesiyle patlayan bombalar yüzünden turizmin cari açığa faturasının bu yıl 12 milyar doları bulacağı ön görülüyor. Sanayiciler birçok alanda yatırımların Uzak Doğu’ya kayacağını ve pazarların da kaybedileceğini söylüyorlar.

     Türkiye’nin etrafı adeta ateş çemberi... Savaş yüzünden Irak’a, Suriye’ye ihracat yapılamadığı gibi bu ülkeler üzerinden daha güneydekilere de mal gönderilemiyor. Rusya ambargosu da ekonomiyi olumsuz etkiledi. Domates başta olmak üzere bazı tarım ürünleri Bulgaristan ve Azerbaycan üzerinden Rusya’ya gitse bile, bu köylüyü kurtarmıyor.  Ayrıca inşaat, tekstil de ambargodan etkilenen sektörler arasında yer alıyor. Geçen yıl gelişen pazar ekonomilerinden yaklaşık 750 milyar dolar sermaye çıkışı olmuş ve Türkiye’de bundan oldukça fazla etkilenmişti. Yatırımcı güvence ister. Terör, şeffafsızlık ve rüşvet gibi olaylar yatırımcıyı ülkeden kaçırır. Şu anda istediği güven ortamını Türkiye’de bulamayan sermaye, gelişini mecburen başka bahara erteledi.

     Bir de AB- ABD arasında görüşmeleri sürdürülen Trans Atlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Anlaşmasını düşündüğümüzde, Türkiye’nin ticarette işinin ne kadar zor olduğu görülüyor. 

    İçeride ise terör, sokakları, çarşı ve pazarı boşalttı. Bunun ekonomiye yansıması şimdiden görülüyor, esnaf kan ağlıyor ve iflaslar artıyor. İşsizlik desen, almış başını gidiyor. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, işsizlik oranının yüzde 10,3’e, genç işsizlik oranının ise yüzde 18,7’ye çıktığını açıkladı. Bütün bunları düşündüğünüzde; Türkiye sizce 2013 hedefine ne kadar yakın ya da ne kadar uzak?

Diğer Köşe Yazıları (4 köşe yazısı)