Avrupa-Kafkasya-Orta Asya Ulaştırma Koridoru




  • PROF.DR.ARİF ESİN Köşe Yazıları
    • Köşe Yazısı
    • Okunma

    PROF.DR.ARİF ESİN

    Avrupa-Kafkasya-Orta Asya Ulaştırma Koridoru (TRACECA) toplam 13 ülkeyi kapsamaktadır. Bu proje ile AB, projeye dâhil ülkeleri AB’ye yakınlaştırmayı hedeflemektedir. AB’nin petrol ve doğal gazda dışa bağımlılığındaki artış ve buna bağlı olarak gelişen ucuz hammadde ve pazar arayışı bölgeyi AB açısından daha da cazip hale getirmektedir. TRACECA Projesi’nin, Türkiye’yi; ulaştırma sektörü, yabancı yatırımlar, turizm sektörü ve bölgesel kalkınma açısından etkilemesi beklenmektedir. Dünya ekonomisinin gelişimi ile beraber AB, TRACECA’yı 1993 yılında lanse etmişti.

     TRACECA’nın Temel Amaçları’na bakıldığında: Bölgede yeni istihdam olanakları ve büyümeye hizmet edecek olan TRACECA’nın temel amaçları arasında programa dâhil ülkeler arasında ticaretin geliştirilmesi ön sıralarda yer almaktadır. Uluslararası ulaştırma koridoru TRACECA’nın Trans-Avrupa Ağlarına (TENs) bağlanması Ticaret ve ulaştırma sistemlerinin gelişimi sağlayan faktörlerin tanımlanması; projeleri ve özel yatırımcı kredilerinin desteklenmesi; uluslararası yol, hava ve demiryolu ve ulaştırma pazarlarına erişimin kolaylaştırılması malların, yolcuların ve doğal kaynakların (petrol ve doğal gaz) dolaşımının teşvik edilmesi; trafik emniyetinin, malların güvenliğinin ve çevresel korumanın garanti altına alınması; ulaştırma çeşitleri arasında eşit rekabet kuralların oluşturulması.

     TRACECA’yı oluşturan en önemli aktörler, şüphesiz projeye dâhil olan devletlerdir. Bunlar; Azerbaycan, Bulgaristan, Ermenistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Özbekistan, Romanya, Türkmenistan, Tacikistan, Türkiye, Ukrayna’dan oluşmaktadır. Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaşım Koridoru’nun geliştirilmesi amacıyla, 1998 yılında Bakü’de 12 ülke arasında Çok Taraflı Temel Anlaşma imzalamıştır. Söz konusu anlaşma, TRACECA’nın uygulanmasına temel teşkil etmektedir. 2009 yılında ise TRACECA ailesi büyümeye devam etmiş ve bölgedeki en önemli aktörlerden biri olan İran, TRACECA’ya dâhil olmuştur.

     TRACECA Projesi, AB’nin enerjide Rusya’ya bağımlılığını azaltmasını sağlayacak önemli bir adımdır. Projede sözü geçen ulaştırma koridoru ile ülkeler, politik ve ekonomik bağımsızlıklarını Avrupa ve dünya pazarına ulaştırma şansı elde ederken, Avrupa’ya da alternatif bir ulaşım hattı sunulmaktadır.

    Proje; transit geçişlerin güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesi ve bürokratik birtakım engellerin kaldırılması, bölgelerarası işbirliğinin sağlanması, ülkelerin ticaret ve ulaştırma sistemlerindeki sorunların giderilmesi ve AB standartlarına uygun olacak biçimde modernize edilmesi, yatırımların artırılması ve uluslararası kuruluşların yatırımlara yönelik desteğinin artırılması gibi hususlar üzerinde yoğunlaşmıştır.

     Türkiye, stratejik konumu nedeniyle sahip olduğu avantajı iyi değerlendirdiği takdirde, Avrupa-Asya ticareti ve taşımacılığı arasında bir köprü ve lojistik üs olma şansını elde edebilir. 

Diğer Köşe Yazıları (11 köşe yazısı)