İhracatta önemli bir unsur: Standartlar




  • PROF.DR.ARİF ESİN Köşe Yazıları
    • Köşe Yazısı
    • Okunma

    PROF.DR.ARİF ESİN

    Uluslararası rekabet ortamında bir malın satılabilirliğinin en büyük unsurlarının başında fiyatın yanı sıra standartları gelmektedir. Standartlar, başta üretim olmak üzere hayatın her alanında rol oynuyor. Ürün ve hizmetlerin kalitesi ile şeffaflığının artırılması, maliyetlerinin düşürülmesi, yeni piyasalara erişim, başta KOBİ’ler olmak üzere şirketlerin eşit şartlarda rekabet etmelerinin sağlanması gibi standartların üretimde pek çok önemli işlevleri söz konusu.

    ***

    Standartlar; ürün, üretim süreçleri, servis ve test yöntemlerine ilişkin yerine getirilmesi için gerekli şartları belirleyen ve bunların amaçlara uygun olmasını zorunlu kılan, ilgili prosesler boyunca yüksek kalite ve güvenliğin garanti edilmesini sağlayan teknik özellikler olarak tanımlanıyor. Bunun da sağlanabilmesi için üye ülkelerde uygulanan teknik standartların uyumlaştırılması şart. Türkiye’de Avrupa Birliği standartlarına uyum sağlamaktadır. Standardizasyon ortamının dünyadaki gelişmelere paralel olarak değişim gösterdiği bir gerçek. Yeni teknolojiler ve sanayi değer zincirlerinde dijital teknolojinin kullanımı yaygınlaşıyor. Günümüzde standardizasyon sadece bir ülke ya da bölgenin uygulaması olmaktan çıkarak gittikçe daha fazla küresel boyut kazanıyor. Avrupa Standardizasyon Sistemi’nin de AB’nin küresel boyutta standartlar merkezi olabilmesi için sanayinin, toplumun, tüketicilerin ve diğer kesimlerin hızla değişen ihtiyaçlarına cevap verebilmesi gerekiyor.

    ***

    Bu amaçla Avrupa Komisyonu geçen yıl yayımladığı bildiriyle Avrupa Standardizasyon Sistemi’nin teknolojik gelişmeler, siyasi öncelikler ve küresel gelişmeler paralelinde nasıl geliştirilmesi gerektiğini içeren bir pakete yönelik bildiri yayımladı. AB Standardizasyon Sistemi’ne ilişkin bildiri paketi şunları içeriyor: Avrupa çapında ve ulusal standardizasyon kurumları, sanayi ve sanayi derneklerini, KOBİ’leri, tüketici dernekleri, ticaret birlikleri, çevre kurumları, üye ülkeler ve Komisyonu bir araya getiren yaratıcı bir diyalog süreci oluşturulması. Bu süreç 13 Haziran 2016 tarihinde Amsterdam’da tüm tarafların katılımıyla resmen başlatıldı. Bu yeni işbirliği ile 2019 yılı sonuna kadar bu konudaki çalışmanın tamamlanması öngörülüyor. Ortak girişim, Avrupa 2020 Programı’nın da desteğiyle Ar-Ge ve yenilikçiliğin sağladığı itici güç ile standartların ve önceliklerin belirlenmesinde rol oynayacak.

    İsteğe bağlı olan Avrupa hizmetler standartlarının geliştirilmesi, ulusal standartlar ve belgelendirme sistemlerinden kaynaklanan engellerin azaltılması ve hizmet sağlayıcılara bilgi sağlanması. Avrupa Komisyonu hizmet standartlarına ilişkin ulusal kurallar ve uygulamaları, bilgi sahibi olmak amacıyla 2017’de gözden geçirmeyi planlıyor.

    ***

    Avrupa Standartları piyasa tarafından yönlendiriliyor, isteğe bağlı nitelik taşıyor ve 28 AB üye ülkesinde ilgili ulusal standartların yerini alıyor.

    Bu uyumlaştırılmış standartları seçen AB şirketleri AB mevzuatında belirlenmiş uyumluluk varsayımından yararlanıyor. Böylece mal ve hizmetlerini Tek Pazar içinde sayıları 500 milyonu bulan tüketiciye pazarlayabilme imkânını elde diyor. CEN, Cenelec tarafından geliştirilmiş yaklaşık 4 binin üstünde ve ETSI tarafından uyumlaştırılmış 600 standart bulunuyor. Uyumlaştırılmış standartlar Tek Pazar’da pek çok ürünün serbestçe dolaşmasını sağlıyor.

    Türkiye’nin sanayi ve hizmet sektörünün gümrük birliğinin gözden geçirime sürecinde bunları yakından takip etmesi gerekiyor.

Diğer Köşe Yazıları (11 köşe yazısı)